You cannot go beyond your own self-accepted image.

As long as you underestimate yourself,you cannot succeed in life.

~ Raymond Charles Barker

 

Laat jij je waarde afhangen van de feedback, van de waardering van anderen? Voel jij je soms miskend omdat de appreciatie van anderen uitblijft? Is het soms moeilijk voor jou om jezelf te waarderen, jezelf een proficiat te wensen voor wat je gedaan of bereikt hebt? 

“Zie je wel, hij zegt niets, dus hij zal het zeker niet goed vinden!”; “Ik heb mij helemaal uitgesloofd, ervoor gezorgd dat alles tot in de puntjes afgewerkt is, heb van velen een dank-je wel ontvangen, maar niet van iedereen. Was het wel goed?”; “Ik begin er niet aan want kan het toch niet?”

 

Zelfwaardering begint en staat bij het aanvaarden, bij het omarmen van wie jij bent. Zowel je goede kanten, als die kanten waarvan jij vindt dat ze beter verborgen blijven voor anderen. Ubuntu! Zuid-Afrikaanse levensfilosofie dat meegeeft “Jij bent omdat anderen er zijn, en zij zijn omdat jij er bent”. We hebben allemaal een rol te spelen in dit leven. We hebben allemaal talenten die we verder kunnen ontwikkelen. We hebben allemaal een waarde en een toegevoegde waarde.

Je kan niet geven aan een ander wat je jezelf niet geeft zonder keerzijde. Stel je het volgende even voor. Je neemt een citroen en een citruspers. Welk soort sap komt er uit de citroen? Appelsap? Neen, natuurlijk niet! Er komt citroensap uit. Hetzelfde geldt voor alles wat in jou zit en of zich dat kan manifesteren of niet. Als je jezelf niet waardeert, dan zal het heel moeilijk voor je zijn om onvoorwaardelijke waardering te uiten aan anderen. Kijk even in je spiegel, en denk hier even over na. Stel dat je jezelf niet waardeert over een bepaald aspect in je leven. Kijk nu eens naar anderen die je wel waardeert in dat aspect van hun leven. Kan jij volmondig zeggen ‘wauw, knap van ze en hen die waardering onvoorwaardelijk gunnen?’ Of hoor je in stilte, zonder dat je dit ooit tegen iemand zegt ‘ja, maar, het is ook wel gemakkelijker voor haar/hem, want ….’. Daar gaat je onvoorwaardelijke waardering! Je doet hem onmiddellijk teniet door voor jezelf excuses te zoeken waarom zij/hij wel en jij niet! Helemaal anders is dit wanneer je wel instaat bent jezelf te waarderen. Dan kan je ongeremd, en onvoorwaardelijk ook waarde hechten aan anderen. Hetzelfde geldt trouwens ook voor jezelf lief hebben. Je kan niemand onvoorwaardelijk liefhebben als je jezelf niet onvoorwaardelijk hebt leren lief hebben. Voor mij is dit een lange zoektocht geweest, en nog steeds. Jaren heb ik mezelf echt niet lief gehad. Ik kon enkel kritiek uiten op mijn uiterlijk, op mijn herkomst, op mijn daden, op mijn resultaten, op mijn kinderen, op alles. Het gevolg hiervan is dat ik niet met complimenten kon omgaan en ze afwimpelden; dat ik mijn evaluaties door mijn werkgever nooit als goed heb ervaren, ondanks dat ze echt héél goed waren; dat ik steeds vond dat ik beter kon en dat anderen beter konden. Vermoeiend en uitputtend was dit allemaal. En uiteraard , zie ik nu in, had dit weinig met de feedback van anderen te maken. Integendeel! Ik heb onlangs mijn evaluaties en mijn diploma’s uit de kast gehaald. En ik heb geweend bij het denken aan de zelfpijniging die ik mezelf jaren heb aan gedaan. Stuk voor stuk waren dat ontzettend goede resultaten en evaluaties, maar op geen enkel moment heb ik dat op het moment zelf zo beleefd. Zonde! En, dat heeft allemaal te maken met het feit dat ik mezelf niet kon waarderen, noch kon liefhebben, noch kon accepteren zoals ik was.

De oorsprong lag in mijn perceptie van mijn opvoeding. Het moest altijd beter. Ik kwam thuis met een 8 op 10 en er werd me gevraagd waarom ik geen 9 of 10 had. Ik poetste heel het huis om mijn mama te pleasen, en als opmerking kreeg ik dat de lavabo van de badkamer niet gedaan was. Ik ging met mijn ouders als introvert kind mee naar familiefeestjes, en kreeg achteraf te horen dat mijn zus echt fantastisch sociaal was, niet zoals ik. Dat ik moest beseffen dat wat andere mensen over mij dachten belangrijk was en dat ik me er ten allen tijde van bewust moest zijn … En zo kan ik wel nog even doorgaan. Wat ik bewust en onbewust onthouden had was dat ik niet goed genoeg was. Uiteraard hebben mijn ouders dat op geen enkel manier zo bedoeld. Dat besef ik nu maar al te goed. Zij hebben in eer en geweten gedaan wat zij dachten dat goed was om mij te motiveren en stimuleren.

Vandaag ben ik zelf ouder van twee zonen, en bewust en onbewust was ik bezig om mijn zonen op dezelfde manier op te voeden. Totdat ik rond mijn veertigste door mijn eigen identiteitscrisis ben gegaan, mijn ontwakingsproces. Vanuit verschillende insteken kreeg ik eigenlijk dezelfde eenvoudige en toch wel confronterende informatie aangereikt. De meeste van ons gaan op zoek naar liefde en waardering op de verkeerde plaatsen, namelijk bij anderen. En dit heeft een aantal perverse gevolgen want je geeft je eigen macht en kracht uit handen aan iemand waar je totaal geen controle over hebt. Spijtig. De enige persoon aan wie je rekenschap dient af te leveren is aan jezelf. En toegegeven, dat is niet altijd de gemakkelijkste persoon.

Hoe kan je hier nu mee aan de slag? Welke tools kunnen je helpen op weg naar meer waardering en meer liefde voor jezelf?
Je vindt hier 3 tools die je een kwantum sprong helpen nemen indien je ze gedisciplineerd toepast.

 

1. Dagelijks een dankbaarheidsmoment inlassen helpt je om vanuit het gevoel van dankbaarheid waarde te geven aan jezelf.

Je kan dit schriftelijk doen door dagelijks zes kleine en/of grote dingen op te schrijven waar je dankbaar voor bent. Of, mentaal in de auto van het werk naar huis. Dankbaarheid uiten voor bijvoorbeeld het ijsje dat je samen met je zoon gegeten hebt; of het telefoontje van je baas; of je promotie; of de bakker die om drie uur is opgestaan voor het brood te bakken dat jij nu aan het eten bent; ….

Je kan dit ook mondeling doen, tijdens je dagelijkse wandeling of fietstocht, door je dankbaarheid te uiten voor wat je tegenkomt, voor wat je ziet, ruikt, proeft, voelt of hoort. Bijvoorbeeld hoe heerlijk het is om vers gemaaid gras te ruiken; de leeuwerik heftig te horen fluiten; de vlinder die je volgt en precies met je speelt; de technologische vooruitgang van de mensheid waardoor we kunnen genieten van groene energie onder de vorm van windmolens; … Afwisseling van route is dan wel aangeraden. 

Mogelijkheden te over. Het leukste vind ik een mix, omwille van de afwisseling. Maar ik heb een vriendin die al drie jaar elke avond een dankbaarheidsboekje bijhoudt en ook dat is krachtig want op momenten dat het een beetje tegenzit bladert ze door één van haar boekjes en krijgt instant een positief gevoel terug.

Experimenteer met welke vorm jou het beste ligt, vind er desnoods eentje uit. Maak van het uiten van je dankbaarheid gewoon een dagelijks ritueel, een gewoonte.

 

2. Neem verantwoordelijkheid op voor wat zich voordoet en schudt die slachtofferrol van je af. Zie de realiteit zoals ze is en ontvlucht ze niet, of doe niet alsof ze niet bestaat.

Door dit te doen ontmantel je jezelf beetje bij beetje van de rol van slachtoffer waarin je jezelf soms graag zet. Als slachtoffer reken je op meer begrip van anderen, meer compassie, maar tegelijkertijd geef je je kracht weer af. Dus, durf in je kracht te blijven staan, durf eigenaarschap te pakken van wat zich rondom jou afspeelt en ervaar dat je het stuur van je eigen leven veel meer in handen hebt dan dat je ooit voor mogelijk hebt gehouden.

Een voorbeeld uit mijn eigen leven gegrepen. Jaren was ik een zéér drukke ambitieuze carrière-dame. Ik kwam thuis, uiteraard wat moe en nog met tal van dingen van het werk in mijn hoofd en met de onrealistische verwachting dat thuis alles snel en effectief moest verlopen zodat ik verder kon werken, of me even kon ontspannen, of … Met twee kleine mannen die als allerlaatste van de opvang afgehaald werden, en de verwachting hadden eindelijk wat tijd te hebben met mama was mijn verwachting niet alleen onrealistisch maar gewoonweg krankzinnig. Resultaat, kinderen die niet deden wat ik vond dat ze moesten doen, die tegensputterden, die moeilijker deden. Uiteraard lag dat niet aan mij, allé, dat is de illusie die ik mijzelf jaren voorhield. Totdat ik leerde of las over spiegelneuronen. Mijn kinderen deden niets anders dan mij voorspiegelen hoe ze mij ervoeren, opgejaagd, vermoeid en gejaagd. Het was dus wel mijn verantwoordelijkheid. Door dat in te zien, met vallen en opstaan meer en meer bewust mee om te gaan, dus door eigenlijk effectief ook te zijn wat ik wil dat anderen zijn, lossen vele dingen zich vandaag vanzelf op. Vandaag plaats ik alvorens ik thuis toekom een intentie van hoe ik thuis wil toekomen, en die intentie probeer ik maximaal in actie te brengen. Als ik thuis de oprit oprijd en me opgejaagd voel, doe ik een ademhalingsoefening die de mind onmiddellijk tot rust brengt: ik haal héél diep via de buik 4 tellen in, hou 2 tellen mijn adem en 6 tellen adem ik uit. En dit 5 keer. Je hersenen krijgen dan eigenlijk via je hart en longen het signaal dat alles OK is. Het helpt echt, probeer het maar eens uit.

Kortom, als er een gesprek, een ontmoeting, een situatie niet loopt zoals jij wilt, heb de moed om in je eigen spiegel te kijken en je eigen aandeel hiervan te erkennen. Plaats de aap niet automatisch op andermans schouder, trek die slachtofferjas niet aan. Was jij congruent met je eigen waarden? Reflecteer hoe je het volgende keer anders zou kunnen doen, en probeer het uit. Zoek bewust naar hulpmiddelen die jou kunnen helpen.

 

3. Wees mild met jezelf en vergeet niet dat woorden werelden creëren.

Perfectie bestaat niet. Punt. Als herstellende ex-perfectionist weet ik dat zeker, maar handel ik er nog niet altijd naar. Dat is werk van elke dag voor mij.

Ik heb ondertussen ervaren dat hoe ik met mezelf of met anderen spreek echt een verschil maakt voor mijn zelfvertrouwen.

Welke woorden of zinconstructies saboteren het vertrouwen in jezelf, in anderen? En met welke zinnen of woorden zou je ze kunnen vervangen?

Ter inspiratie:

-       Ik heb gefaald…  ->  ik heb nu geleerd dat …. ;

-       Ik ben niet goed in …/ik kan niet … -> ik ben nog niet goed in …/ik kan nog niet…;

-       Een compliment neem ik nu in ontvangst met een “Dank je”; i.p.v. het weg te wuiven;

-       Woorden zoals “nooit”; “altijd” ban ik maximaal uit mijn woordenschat.

 

 

Sanae